Op deze pagina
Over dit beroep
Een tolk gebarentaal is iemand die communicatie tot stand brengt tussen doven en horenden. Een goede algemene ontwikkeling is voor een tolk onontbeerlijk. Want je tolkt in heel verschillende situaties, van een les wiskunde tot overleg met de huisarts.
Wat doet een tolk gebarentaal?
Een tolk gebarentaal is iemand die communicatie tot stand brengt tussen doven en horenden die elkaars taal niet beheersen. Bij eenvoudige, oppervlakkige gesprekken redden beide partijen zich soms nog wel, maar vooral in situaties waarin meerdere mensen met elkaar praten of waarbij het gespreksonderwerp diepgaander of ingewikkeld wordt, kan de communicatie stokken.
Als tolk gebarentaal tolk je van de Nederlandse gesproken taal naar de Nederlandse Gebarentaal (NGT), naar Nederlands dat wordt ondersteund met gebaren (NMG) of omgekeerd. Voor de dove klant zet je het gesprokene dus om in gebaren en voor de horende klant zet je de gebaren om naar gesproken taal. Voor doofblinde mensen gebruik je als tolk gebarentaal andere technieken, zoals vierhanden gebaren, het handalfabet of het spellen van blokletters in de hand. Niet alleen de manier waarop je je handen gebruikt is bij het tolken belangrijk, maar ook duidelijke articulatie, lichaamshouding en gezichtsuitdrukking.
Er zijn allerlei situaties denkbaar waarin mensen om een tolk gebarentaal vragen. Bijvoorbeeld voor het volgen van een opleiding, het bijwonen van een vergadering of kerkdienst, het voeren van een sollicitatiegesprek, een bezoek aan het ziekenhuis, de koop- of verkoop van een huis, een gesprek met de dokter of de sluiting van een huwelijk.
In al deze situaties vertaal je als tolk wat er gezegd wordt, zonder dat je zelf een inhoudelijke bijdrage levert aan het gesprek. Soms moet je je voor bepaalde tolksituaties voorbereiden, bijvoorbeeld omdat er vakjargon gebruikt kan worden. Altijd moet je rekening houden met de context, bedoeling en achtergrond van het gesprek.
Past het bij je?
Elke situatie waarin je als tolk gebarentaal verzeild raakt, is anders. Er wordt steeds wat anders van je verwacht. Je moet dus flexibel zijn en je gemakkelijk kunnen aanpassen, bijvoorbeeld door je kleding op de situatie af te stemmen.
Een goede algemene ontwikkeling is voor een tolk onontbeerlijk. Je moet een grote woordenschat hebben, ook op bijvoorbeeld medisch en juridisch gebied. In een rechtszaal, ziekenhuis of werksituatie kom je namelijk nogal eens woorden tegen die je uit jezelf niet snel zou gebruiken.
Ook persoonlijke eigenschappen zoals tolerantie, objectiviteit en incasseringsvermogen zijn belangrijk. Als tolk mag je je persoonlijk namelijk niet in een gesprek mengen: je vertaalt alleen wat de anderen zeggen. Je eigen mening moet je achterwege laten en met misverstanden (soms zullen mensen denken dat je wél je eigen mening weergeeft) moet je kunnen omgaan.
Het spreekt voor zich dat je over goede sociale vaardigheden moet beschikken, zelfstandig kunt werken en een goed taalgevoel hebt.
Kortom, wat je nodig hebt is:
- oog en oor voor taal
- flexibiliteit
- zelfstandigheid
- tolerantie
- een goede algemene ontwikkeling
- goede sociale vaardigheden
Gratis loopbaanadvies Sterk in je werk
Wil je meer inzicht of dit beroep bij je past? En ontdekken wat jouw sterke punten zijn? Vraag een gratis loopbaangesprek aan via www.sterkinjewerk.nl.
Je loopbaan
Om tolk gebarentaal te worden, volg je de opleiding Leraar/Tolk Nederlandse Gebarentaal. Je kunt daarna verder studeren.
Via de Hogeschool Utrecht kun je de HBO-masteropleiding Dovenstudies/Leraar Nederlandse Gebarentaal volgen. Na deze tweejarige deeltijdopleiding mag je jezelf Gebarentaalonderzoeker noemen en ben je eerstegraads docent Gebarentaal. Je kunt hierna aan de slag als bijvoorbeeld leidinggevende of adviseur.
In de toekomst wordt het mogelijk om een post HBO-opleiding te volgen waarmee je je specialiseert tot bijvoorbeeld congrestolk, juridisch tolk of tolk in de geestelijke gezondheidszorg.
Met de vakgroep Algemene Taalwetenschap van de Universiteit van Amsterdam is een goede aansluiting op het Wetenschappelijk Onderwijs na de opleiding Leraar/tolk Nederlandse Gebarentaal bewerkstelligd.
Is er werk?
Er zijn minstens 466 tolken gebarentaal ingeschreven bij stichting RTG, de organisatie die gekwalificeerde tolken gebarentaal in Nederland registreert. Er is vraag naar tolken, maar er is ook een groot aanbod. Dus zorg ervoor dat mensen weten dat jij goed bent in je vak. Laat je zien, bijvoorbeeld via social media.
Gratis loopbaanadvies Sterk in je werk
Wil je weten welke loopbaanmogelijkheden er voor jou zijn in de sector zorg, welzijn en sport? Vraag dan een gratis loopbaangesprek aan via www.sterkinjewerk.nl.
Waar werk je?
Je hebt als tolk gebarentaal een zeer breed werkveld. Ongeveer 50% van de aanvragen is bestemd voor onderwijssituaties, de overige werkvelden liggen in de privé- en werksfeer. Je kunt steeds losse opdrachten aannemen, maar het komt ook voor dat je gedurende een langere periode op afspraak werkt. Bijvoorbeeld in onderwijssituaties, waarbij je elke week een paar uur met een leerling meeloopt.
Het merendeel van de tolken werkt als freelancer, dus je wordt per opdracht betaald. Je ontvangt de opdrachten via een bemiddelingsorganisatie of via je eigen netwerk. Sommige tolken werken fulltime, maar je kunt ook maar enkele uren per week tolken. Overigens tolk je als fulltime tolk zo'n 20 uur per week. Dit omdat het werk fysiek en mentaal zwaar kan zijn en omdat je vaak lang moet reizen.
Mogelijke instellingen
- Gehandicaptenzorg
Bekijk hier alle werkvelden.
Werk vinden
Vind vacatures bij en informatie over instellingen in heel Nederland.
- Kijk op deze site bij werk vinden.
- Voor vacatures in zorg en welzijn klik hier
- Werk vinden op werk.nl
Op werk.nl staan vacatures van dit beroep. Dit is de site van UWV. Passende vacatures kunnen daar onder een andere beroepsnaam staan. Bekijk ze op werk.nl!
Salaris tolk gebarentaal
Wat verdient een tolk gebarentaal? Als geregistreerd tolk gebarentaal verdien je € 50,35 per uur. Voor een tolk in opleiding (eindstage) geldt een uurtarief van € 18,25. Daarbij krijg je een vergoeding voor reistijd. Werk je 's avonds of in het weekend, dan ontvang je een onregelmatigheidstoeslag.
Je werkt als tolk zelfstandig en zorgt zelf voor het declareren van je uren bij je opdrachtgever. Je kunt er ook voor kiezen om je administratie uit te laten voeren door instanties die samenwerken met de bemiddelingsbureaus. Tegen betaling uiteraard.
Wist je dat...
... dove mensen de kosten van een tolk gebarentaal vergoed kunnen krijgen door de wet REA of door de zorgverzekeraar? Mensen met auditieve beperkingen hebben recht op 30 tolkuren per jaar voor tolksituaties in de leefsfeer. Voor werksituaties wordt een tolk voor 15% van de werktijd vergoed, in onderwijssituaties is dat 100%.
... dit beroep vroeger ook wel doventolk werd genoemd?
... de Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal (NBTG) een boekje uitgeeft waarin uitgebreid staat wat het beroep tolk Gebarentaal inhoudt? Je kunt het boek bestellen bij het secretariaat van de NBTG: info@nbtg.nl.
... er behoorlijk wat dove en slechthorende mensen in Nederland zijn? Volgens getallen die het Dovenschap (overkoepelende organisatie van doven) hanteert, zijn er op dit moment 24.000 mensen in Nederland die niets horen en 97.000 anderen die met een hoortoestel een gesprek kunnen voeren met één persoon. Nog meer mensen (169.000) verstaan met behulp van een hoortoestel maximaal drie mensen en 566.000 mensen hebben lichte moeite met horen en zijn dus licht slechthorend.
... je als gediplomeerd tolk gebarentaal volgens een beroepscode werkt? Eén van de regels is dat je zwijgplicht hebt over alles wat je in de tolkensituatie hoort en ziet. De beroepscode kun je vinden op de website van de NBTG: www.nbtg.nl
Wil je extra info?
Meld je via deze site aan bij E-zine DOOF, om de laatste nieuwtjes te ontvangen.
Met allerlei links voor doven en tolken Gebarentaal.
Het Nederlands Gebarencentrum biedt onder meer activiteiten en cursussen gebarentaal.
www.kennispleingehandicaptensector.nl
Op deze website kun je contacten leggen met andere medewerkers in de gehandicaptenzorg via bijeenkomsten en netwerken. En kun je allerlei informatie en nieuws vinden uit de sector.
De Nederlandse Beroepsvereniging Tolken Gebarentaal (NBTG).
Voor diverse adressen, links en nieuwtjes over doofheid en slechthorendheid bezoek je deze site.
Wil je later gaan werken in zorg en welzijn of ben je al aan het werk in deze sector? Wil je een nieuwe stap maken maar weet je niet hoe? Bij Sterk in je werk kun je gratis een loopbaangesprek aanvragen. Samen met een ervaren loopbaanadviseur ga je in gesprek over jouw persoonlijke situatie en word je op weg geholpen.
Stichting RTG registreert binnen Nederland gekwalificeerde Tolken Gebarentaal en Schrijftolken en bewaakt de kwaliteit van geregistreerde tolken.
www.werkenindegehandicaptenzorg.nl
Deze website laat verhalen zien van professionals die werkzaam zijn in de gehandicaptenzorg. Ook vind je veel informatie over leren en werken in de gehandicaptenzorg.
Baan of stageplaats nodig? Bekijk de adressen voor werk vinden.