Op deze pagina
Over dit beroep
Mensen met enkelvoudige en meervoudige psychische problemen en persoonlijkheidsproblematiek zijn de cliënten van een psychotherapeut. In dit beroep probeer je het persoonlijke of sociale functioneren van cliënten te verbeteren. Zo nodig betrek je ook hun naasten daarbij.
Wat doet een psychotherapeut?
Wat doet een psychotherapeut? Als psychotherapeut behandel je cliënten met enkelvoudige en meervoudige psychische problemen en persoonlijkheidsproblematiek. Jouw doel is het persoonlijke of sociale functioneren van de cliënt te verbeteren.
Complexe problematiek
Jouw behandelingen zijn meestal langduriger en intensiever dan die van een algemeen psycholoog. Dit komt doordat de problematiek van jouw cliënten complexer is. Daarnaast besteed jij meer aandacht aan de mensen in de omgeving van de cliënt en de invloed daarvan. Zo nodig betrek je die omgeving bij het vaststellen van het probleem en de behandeling.
Individuele of groepstherapie
Jouw cliënten variëren in leeftijd van kind tot oudere. Ze komen bij jou terecht na een verwijzing van een huisarts, bedrijfsarts of medisch specialist.
Je behandelt problemen als angst-, stemmings- en persoonlijkheidsstoornissen. Denk hierbij aan depressies, verslavingsproblemen, fobieën en dwanghandelingen. Naast individuele therapie, kun je gezins-, relatie- en groepstherapie geven. Dit maakt jouw werk erg divers.
Interventieprogramma’s
Als psychotherapeut maak je een probleemanalyse aan de hand van gesprekken en tests. Hierna stel je een therapieplan op dat je vervolgens uitvoert. Ook ontwerp en implementeer je behandel- en interventieprogramma’s. Dit doe je zelfstandig of in samenwerking met andere specialisten.
Behandelmethoden
In de behandeling maak je gebruik van verschillende methoden. Deze kunnen gericht zijn op:
- veranderen van denken en/of gedrag
- verwerken van pijnlijke gevoelens
- anders aanpakken van moeilijke (sociale) situaties
In een individuele sessie ga je bijvoorbeeld in op de manier van denken en doen, op verborgen gedachten en gevoelens. In een groepssessie kun je bespreken hoe de deelnemers op elkaar reageren. Spel, lichamelijke expressie en relaxatie zijn andere voorbeelden van behandelmethoden.
Huiswerk
Je kunt je cliënten huiswerk geven door ze een dagboek bij te laten houden of door ze te laten oefenen met een andere aanpak in lastige situaties.
Past het bij je?
Als psychotherapeut heb je mensenkennis, en kun je goed luisteren en interpreteren.
Het belangrijkste ingrediënt van therapie is oprechte aandacht. Je kunt dan ook meedenken, meevoelen, vragen stellen en feedback geven. Tegelijkertijd ben je in staat afstand te bewaren, zodat je niet persoonlijk betrokken raakt bij de situatie.
Ook kun je goed samenwerken: binnen een instelling wissel je werkervaringen uit met je collega’s en overleg je wat de beste behandeling is in een bepaalde situatie. Buiten de instelling onderhoud je contact met verwijzers, zoals huisartsen. Daarnaast ben je in staat zelfstandig te werken.
Tot slot beschik je als psychotherapeut over een analytisch denkvermogen. Dit helpt je bij het onderzoeken van de complexe problematiek van je cliënt.
Kortom, wat je nodig hebt is:
- mensenkennis
- het vermogen goed te luisteren en interpreteren
- oprechte aandacht voor anderen
- zowel zelfstandig als in teamverband kunnen werken
- analytisch denkvermogen
Gratis loopbaanadvies Sterk in je werk
Wil je meer inzicht of dit beroep bij je past? En ontdekken wat jouw sterke punten zijn? Vraag een gratis loopbaangesprek aan via www.sterkinjewerk.nl.
Welke opleiding?
Je start met een universitaire opleiding van 3 jaar en een daarop aansluitende master van 1 tot 2 jaar. Dit kan bijvoorbeeld één van de volgende opleidingen zijn:
- Gezondheidswetenschappen
- Master Gezondheidszorgpsychologie
- Master Kinder- en Jeugdpsychologie
- Master Klinische Psychologie
- Master Mental Health
- Master Pedagogische Wetenschappen
- Pedagogische Wetenschappen
- Psychologie
Voordat je wordt toegelaten tot de BIG-opleiding tot psychotherapeut, dien je in het bezit te zijn van een geldige LOGO-verklaring. Hiermee toon je aan dat je aan de toelatingseisen voldoet.
Na je bachelor en master volg je de vervolgopleiding basisberoep tot psychotherapeut. Deze opleiding duurt 4 jaar. De opleiding bestaat uit een praktijkdeel (werken bij een erkende opleidingsplaats) en onderwijs bij 1 van de 5 opleidingsinstituten. Hierna ben je een BIG-geregistreerde psychotherapeut. Indien je al een BIG-geregistreerde gezondheidszorgpsycholoog (GZ-psycholoog) bent, kun je de opleiding verkort volgen. In dat geval doe je er 3 jaar over. De specialisaties van het beroep gezondheidszorgpsycholoog zijn klinisch psycholoog en klinisch neuropsycholoog.
Wanneer je de opleiding tot klinisch psycholoog volgt, krijg je ook gelijk de opleiding tot psychotherapeut mee. Je kan dus ook als psychotherapeut (basisberoep) geregistreerd worden in het BIG-register als je de opleiding tot klinisch psycholoog (specialisme) hebt afgerond.
De opleiding tot psychotherapeut kent verschillende richtingen:
- Volwassenen en Ouderen
- Kinderen en Jeugd
Volg je de opleiding tot psychotherapeut, dan moet je je inschrijven in het opleidingsregister van FGzPT (Federatie van Gezondheidszorgpsychologen en Psychotherapeuten).
Psychotherapeuten kunnen de verkorte opleiding tot GZ-psycholoog volgen of de verkorte opleiding tot klinisch psycholoog. Echter, is dit alleen zo mits de psychotherapeut ook een BIG-registratie heeft als gezondheidszorgpsycholoog. Zonder deze registratie kan je ook niet de opleiding tot klinisch psycholoog volgen.
Je loopbaan
Als psychotherapeut zit je al bijna aan de top van je carrière. Je hebt lang gestudeerd voor deze functie. Wel kun je je verder bekwamen in bepaalde onderdelen van het vak, zoals het behandelen van kinderen of groepstherapie. Indien je gezondheidszorgpsycholoog bent, is het ook mogelijk je te specialiseren als klinisch (neuro)psycholoog.
Het is verplicht je kennis en vaardigheden op peil te houden met jaarlijkse bijscholing. Door deel te blijven nemen aan cursussen en de laatste ontwikkelingen bij te houden of door voldoende uren als psychotherapeut te werken, kun je je BIG-registratie blijven behouden.
Er is nog een mogelijkheid om je loopbaan een andere wending te geven. Je kunt je bijvoorbeeld richten op lesgeven aan anderen. Dit kunnen professionals binnen een instelling zijn, maar ook studenten aan een universiteit.
Is er werk?
De arbeidsmarkt ziet er redelijk gunstig uit. De soorten psychotherapie die gegeven worden, zijn nog steeds in opkomst. In Nederland zijn minstens 6.000 mensen werkzaam als psychotherapeut.
Gratis loopbaanadvies Sterk in je werk
Wil je weten welke loopbaanmogelijkheden er voor jou zijn in de sector zorg, welzijn en sport? Vraag dan een gratis loopbaangesprek aan via www.sterkinjewerk.nl.
Waar werk je?
De meeste psychotherapeuten werken in een instelling voor geestelijke gezondheidszorg of in een zelfstandige praktijk.
Instellingen hebben vraag naar psychotherapeuten met uiteenlopende specialismen. Je kunt bijvoorbeeld aan de slag:
- in een algemeen ziekenhuis
- in een forensische setting
- bij het Ministerie van Defensie
- bij een RIAGG (Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheid)
Mogelijke instellingen
- Geestelijke gezondheidszorg
- Jeugdzorg
- Overheid/ bedrijven/ onderwijs
- Ziekenhuizen
Bekijk hier alle werkvelden.
Werk vinden
Vind vacatures bij en informatie over instellingen in heel Nederland.
- Kijk op deze site bij werk vinden.
- Voor vacatures in zorg en welzijn klik hier
- Werk vinden op werk.nl
Op werk.nl staan vacatures van dit beroep. Dit is de site van UWV. Passende vacatures kunnen daar onder een andere beroepsnaam staan. Bekijk ze op werk.nl!
Salaris psychotherapeut
Wat verdient een psychotherapeut? Als beginnend psychotherapeut in loondienst kun je rekenen op een bruto maandsalaris van minimaal €4.785,-. Dit kan oplopen tot €7.419,-.
Als zelfstandig psychotherapeut sluit je meestal contracten af met zorgverzekeraars. De Nederlandse Zorgautoriteit bepaalt de maximumtarieven die je mag vragen aan cliënten.
Dit zijn salarisindicaties voor 2024.
Wil je extra info?
www.academie-psychotherapie.nl
De Nederlandse Academie heeft een aanbod van HBO- en (post) HBO-/WO-opleidingen, waaronder specialisaties voor toegepast psychologen.
Op deze site vind je alles over psychologie, de opleiding en lees je wat het verschil is tussen psycholoog en psychiater.
De Nederlandse Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen & Psychotherapeuten (NVVP) behartigt de belangen van deze beroepsgroep.
De Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie (NVP) is er voor alle BIG-geregistreerde psychotherapeuten. Op de site vind je meer informatie over het vak, de laatste nieuwtjes en interessante links.
De site van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP). Hier vind je handige informatie voor deze beroepsgroep en een overzicht van vacatures. Ook lees je er meer over vervolgopleidingen, registratie en accreditatie.
Op deze site van RINO Noord-Holland vind je informatie over de BIG-opleidingen Psychologie.
Op de site van RINO Groep vind je diverse soorten scholing voor de GGZ.
Op deze site staat informatie over post-academische opleidingen Psychologie.
Hier vind je informatie over de (post-master) BIG-opleidingen en profielopleidingen voor psychologen.
Wil je later gaan werken in zorg en welzijn of ben je al aan het werk in deze sector? Wil je een nieuwe stap maken maar weet je niet hoe? Bij Sterk in je werk kun je gratis een loopbaangesprek aanvragen. Samen met een ervaren loopbaanadviseur ga je in gesprek over jouw persoonlijke situatie en word je op weg geholpen.
Op deze website vind je allerlei informatie over werken in de geestelijke gezondheidszorg. Onder andere over arbeidsomstandigheden, arbeidsvoorwaarden en het O&O-fonds GGZ.
Baan of stageplaats nodig? Bekijk de adressen voor werk vinden.
Wist je dat...
...je minimaal 8 jaar moet studeren voordat je psychotherapeut bent?
...de inzet van jouw cliënt net zo belangrijk is als jouw deskundigheid?
...je als psychotherapeut niet kunt garanderen dat je cliënt voor altijd gelukkig zal zijn? Aan omstandigheden als een laag inkomen of werkloosheid kun jij namelijk niks veranderen, maar je kunt er wel voor zorgen dat je cliënt er beter mee om kan gaan.
...ruim 4 op de 10 Nederlanders in hun leven te maken krijgen met psychische problemen? 70 procent van deze mensen is tussen de 18 en 64 jaar oud.
...een depressie de meest voorkomende stoornis is?
...slechts 1 op de 3 mensen met psychische problemen professionele hulp zoekt?
...je de specialistische vervolgopleiding tot psychotherapeut ook verkort kunt volgen? Dat kan alleen als je een BIG-geregistreerde gezondheidszorgpsycholoog bent. In dat geval doe je er 3 in plaats van 4 jaar over.